Τετάρτη 17 Μαρτίου 2021

«Από πέρα απ' το ποτάμι...», κλέφτικο, συρτό (Ρούμελη) ~ Βασίλης Κολοβός ,Κλέφτικο τραγούδι της Ρούμελης, από τη συλλογή του καθηγητή βυζαντινής και δημοτικής μουσικής Κώστα Ι. Μάρκου. Απόσπασμα βίντεο από εορταστική εκπομπή αφιερωμένη στην Εθνική Επέτειο της 25ης Μαρτίου. Παρουσίαση : Κατερίνα Τσέλη Στίχοι : Από πε- γειά σας παιδιά, από πέρα απ' το ποτάμι. Από πέρα απ' το ποτάμι, κλέφτες ρίχναν το λιθάρι. Πού εισαι Λιάκο* παλικάρι για να ρίξεις το λιθάρι; Κι αν περάσεις ένα χνάρι, πρώτο θάσαι παλικάρι. Κι αν περάσεις κι άλλο ένα δεν θαν' άλλος σαν εσένα. *Σε άλλες παραλλαγές του τραγουδιού της ορεινής Δωρίδας ο στίχος είναι : «Που είσαι Διάκο παλικάρι». Μέσα στα καθήκοντα των κλεφταρματολών ήταν και καθημερινή άσκηση στο «τρέξιμο και το βαρύ λιθάρι» όπως μας λέει και η δημοτική μας ποίηση και την επίδοσή τους αυτή όπως και στο σημάδι (στη σκοποβολή) την έδειχναν στις ομαδικές συγκεντρώσεις τους ή στα πανηγύρια όταν μπορούσαν να παραστούν. Το λιθάρι (η σφαιροβολία) ήταν απ' τα πλέον αγαπητά τους αγωνίσματα, διότι, εκτός των άλλων, προσέδιδε μεγάλη αίγλη και τιμή στον νικητή και τον καθιστούσε τον πλέον σεβαστό μεταξύ των παλικαριών. Τούτο το αγώνισμα παρέμεινε ως έθιμο στους κατοίκους των ορεινών μας χωριών, όπου μετά τη διασκέδαση στα πανηγύρια οι νέοι αγωνίζονταν στο πέταγμα του λιθαριού κυρίως αλλά και στο τρέξιμο και στο σημάδι (στη σκοποβολή). Το αποδίδει ο δάσκαλος Βασίλης Κολοβός και τον συνοδεύουν οι μουσικοί : Κώστας Κοπανιτσάνος (κλαρίνο) Στέφανος Φίλος (βιολί) Λευτέρης Μαντζιούκας (λαούτο) Ανδρέας Νιάρχος (ντέφι) Μουσική επιμέλεια : Κώστας Μάρκος

"Τριανταφυλλάκι μ' κόκκινο" ~ Από τα πιο παλιά παραδοσιακά τραγούδια όλων των Ελλήνων που τραγουδούσαν την κτίση της Κωνσταντινούπολης με χαρά και καμάρι ! Εδώ σε όμορφο πεντάσημο ρυθμό της Ηπείρου ~ Δάφνη - φλογέρα, φωνή , Δημήτρης - λαούτο, φωνή . Πλατεία Χατζίνη , Άγιος Λαυρέντης 16 Δεκεμβρίου 2017 , βίντεο : Νεφέλη Παπαϊωάννου

Τι σούκανα βρε Μπέη μου- Φ Πυργάκη Κ Κοντογιώργος ~1983

 

Τρίτη, 3 Σεπτεμβρίου 2013

Δραμινοί αγωνιστές στην επανάσταση του 1821

 
Στα τέλη του 14ου αιώνα (1373 ή 1384) η πόλη και η ευρύτερη  περιοχή της Δράμας κατελήφθησαν από τους Οθωμανούς Τούρκους. Η πόλη της Δράμας  λεηλατήθηκε και οι περισσότεροι κάτοικοι εξοντώθηκαν ή αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν.
Τα χρόνια κυλούσαν αργά και βασανιστικά για τους Έλληνες της περιοχής και γενιές ολόκληρες έφυγαν χωρίς να δουν αχτίδα ελευθερίας. Όταν στα 1821 ο Ελληνισμός ξεσηκώθηκε σε διάφορα σημεία της Βαλκανικής χερσονήσου, οι εγγενείς δυσκολίες (ύπαρξη μεγάλων Τουρκικών δυνάμεων) δεν ευνοούσαν τις εδώ επαναστατικές κινήσεις, όμως κάτοικοι της Δράμας, μετακινήθηκαν σε άλλες περιοχές και συμμετείχαν στην αποτίναξη του Τουρκικού ζυγού.
Το κομμάτι αυτό της ιστορίας του τόπου μας δεν έχει αναδειχθεί και προβληθεί όπως θα έπρεπε και ελάχιστα για τους αγωνιστές εκείνους και την δράση τους έχουν γίνει ευρύτερα γνωστά.
Ως ελάχιστο φόρο τιμής σε αυτούς τους ταπεινούς ήρωες, οφείλουμε να αναφέρουμε τις περιπτώσεις αυτών που έγιναν γνωστές μέχρι τώρα, ενώ ελπίζουμε σύντομα να έρθουν στην επιφάνεια περισσότερα στοιχεία πάνω σε αυτό το θέμα.
 
Ο Δήμος ΝΙΚΟΛΑΟΥ (όπως ανέδειξε μέσα από αρχειακή έρευνα ο συμπολίτης μας Β.Πασχαλίδης) με την κήρυξη της επανάστασης, με άλλους συμπολίτες του, προσέτρεξε σε βοήθεια των επαναστατημένων συμπατριωτών του. Η συμμετοχή του Νικολάου στον επαναστατικό αγώνα, βεβαιώνεται και με σχετικό πιστοποιητικό (24.12.1843) που υπογράφoυν, έχοντας ιδία αντίληψη των γεγονότων ο Συνταγματάρχης Νικήτας Σταματελόπουλος (Νικηταράς) , ο Στρατηγός Χατζη Χρήστος και ο Αξιωματικός της Χωροφυλακής Κωνσταντίνος Βλαχόπουλος.
Ο Νικολάου όπως προκύπτει από το ανωτέρω πιστοποιητικό, υπηρέτησε από το 1821 μέχρι το 1829, ως στρατιώτης και εικοσιπένταρχος, πολέμησε στην Θήβα, στην Ναύπακτο κ.α. και επέδειξε γενναιότητα και ανδρεία σε όσες περιστάσεις έτυχε.
Ο ίδιος ο Δραμινός αγωνιστής αναφέρει πως "ότε η Ελλάς ύψωσε σημαίαν κατά των Τούρκων, μεθ΄ άλλων συμπολιτών μου, έτρεξαμεν εις βοήθεια της" .   Όπως και άλλοι αγωνιστές μετά την λήξη της επανάστασης αντιμετώπιζε δυσκολίες ακόμη και στην συντήρηση της πολυμελούς οικογένειας του.
 
 Ο Δημήτριος ΔΡΑΜΑΛΗΣ γεννημένος στην  Δράμα, συμμετείχε αρχικά στις επαναστατικές ενέργειες στην περιοχή της Μακεδονίας. Μετά την αποτυχία των επαναστατών εκεί, μετέβη στη νότια Ελλάδα, όπου συμμετείχε σε πολλές μάχες. Το 1823 τέθηκε επικεφαλής εκστρατευτικού σώματος που επιχείρησε  την 11η Δεκεμβρίου να καταλάβει το ορμητήριο του κάστρου της νησίδας Γραμβούσα Χανίων. Εκεί, το σώμα ενώθηκε με τοπικούς επαναστάτες και ο Δημήτριος Δράμαλης τέθηκε επικεφαλής ενός σώματος που αποτελούνταν συνολικά από 2.000 άνδρες αλλά δυστυχώς η επιχείρηση αυτή απέτυχε.
Ο Δημήτριος Δράμαλης εγκαταστάθηκε στο ελεύθερο Ελληνικό κράτος και παρέμεινε ως αξιωματικός στον τακτικό στρατό. Εκεί έλαβε και επισήμως το επώνυμο "Δράμαλης", δηλωτικό της καταγωγής του. Ο Δημήτριος Δράμαλης έφτασε έως το βαθμό του Ταγματάρχη, ενώ το 1836 τιμήθηκε με αριστείο από τον Βασιλέα Όθωνα για την προσφορά του στην πατρίδα. 
 
Το αριστείο του Δημ. Δράμαλη

Ο Νικόλαος ΔΡΑΜΑΛΗΣ, συμμετείχε με το σώμα του στις μάχες του 1821 στην Κεντρική Μακεδονία υπό τον Εμμανουήλ Παπά. Μετά την αποτυχία των επαναστατών εκεί, κατέβηκε στη νότια Ελλάδα όπου συμμετείχε σε πολλές μάχες. Από την πολεμική του δράση τραυματίστηκε αρκετές φορές. Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στο Ναύπλιο και μετά τη δημιουργία του τακτικού στρατού, κατατάχτηκε στη Β΄ τάξη υπαξιωματικών. Εκεί έλαβε και επισήμως το επώνυμο "Δράμαλης", δηλωτικό της καταγωγής του. Επί Ιωάννη Καποδίστρια (1828 - 1831) προήχθη σε αξιωματικό.
 
 
Άλλη μια παράμετρος της Δραμινής παρουσίας στην επανάσταση του 1821 είναι η αυτομόληση Ελλήνων της Δράμας που ακολούθησαν τον Δράμαλη στην γνωστή του εκστρατεία. Χαρακτηριστικά ο ερευνητής Β.Πασχαλίδης, αναφέρει σε μελέτη του, τις περιπτώσεις των Τουλούμη, Βοζίκη και Μανασή. Ο τελευταίος ήταν ο γραμματικός του Δράμαλη και έπαιξε διπλό ρόλο στη μάχη των Δερβενακίων.
Η ιστορία έχει διασώσει και το όνομα του αγωνιστή Μιχαήλ Δράμαλη, χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες.
 
Αδήριτη ανάγκη αποτελεί η συστηματική έρευνα από ειδικούς επιστήμονες, δημοσίων και ιδιωτικών αρχείων, για να αναδειχθεί περαιτέρω αυτή η άγνωστη πτυχή της τοπικής μας ιστορίας και να γίνουν γνωστοί και να τιμηθούν όσοι Δραμινοί αψήφησαν κινδύνους και αποστάσεις και βρέθηκαν να πολεμούν μακριά από την γενέτειρα τους, αλλά και σίγουρα με τον πόθο, η φλόγα της επανάστασης και ο άνεμος της ελευθερίας να φτάσουν και στην προσφιλή τους Δράμα.
 
Θεόδωρος Χρ. ΜΕΤΑΒΙΤΣΙΑΔΗΣ
Πτυχιούχος Θεολογικού Τμήματος ΑΠΘ
 
                                                                       Πηγή  :      http://ydrama2009.blogspot.gr/

ΗΘΕΛΑ ΝΑ ΧΑ ΔΥΟ ΚΑΡΔΙΕΣ: ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΡΑΓΚΛΗΣ ~1969 ~ΚΛΑΡΙΝΟ - ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΟΥΣΗΣ - ΒΙΟΛΙ - ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΛΩΡΟΣ

Τετάρτη 17 Φεβρουαρίου 2021

Κατερίνα Μπαταλογιάννη - Να 'μαν πουλί να πέταγα , Βιολί: Καραβίδας Μανώλης Λαούτο: Θεοδωρίδης Γιώργος Πολίτικο λαούτο: Ισιδώρου Χρίστος Mπεντίρ: Κωνσταντινίδης Θανάσης Τεχνικός ήχου: Αστέριος Τράκας Υπεύθυνος κάμερας: Παπαδάκης Χαράλαμπος

Κατερίνα Μπαταλογιάννη- Καπέσοβο , Προέλευση: Ήπειρος, Ζαγόρι | Της αγάπης Πτυχιακή παράσταση ερμηνείας στο Αμφιθέατρο Τελετών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη. Κατεύθυνση Ελληνική Παραδοσιακή Μουσική/Ειδίκευση Παραδοσιακό (Δημοτικό) Τραγούδι. Μουσικοί: Κλαρίνο: Γκάρτζιος Γιούνας Βιολί: Καραβίδας Μανώλης Λαούτο: Θεοδωρίδης Γιώργος Ντέφι: Κωνσταντινίδης Θανάσης Τεχνικός ήχου: Αστέριος Τράκας Υπεύθυνος κάμερας: Παπαδάκης Χαράλαμπος

ΚΑΛΟΤΥΧΑ ΕΙΝ΄ ΤΑ ΒΟΥΝΑ ~Γιάννης Γκόβαρης ~ Κλαρίνο:Δημήτρης Καρακώστας

Καλότυχα είναι τα βουνά - Κώστας Νάκας .Το τραγούδι "Καλότυχα είναι τα βουνά" ανήκει στις πρώτες χρονολογικά ηχογραφήσεις του αείμνηστου Κώστα Νάκα, σε "δισκάκι", τη δεκαετία του 1970.

ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ - ΚΑΛΟΤΥΧΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΒΟΥΝΑ

«Καλότυχα που 'ν' τα βουνά...» Λάμπρος Παπαθανασίου , Κλαρίνο : Βασίλης Σκαλιώτης